دور زدن تحریم دریا؛ از وظیفه تا مسئولیت ملی_۴۱
از تنگه هرمز تا دریای عمان راهبرد جدید برای پایداری تجارت ایران
لوازم فلزی: اختلالات ایجادشده در تنگه هرمز، اهمیت توسعه مسیرهای تجاری جایگزین را دوچندان کرده است؛ مسیری که کنشگران اقتصادی، عمان و ظرفیتهای ترانزیتی جاسک را یکی از مهم ترین موقعیت های آن می دانند.
به گزارش لوازم فلزی به نقل از مهر، در حالیکه تنش های نظامی و امنیتی اخیر در منطقه خلیج فارس، یکی از مهم ترین شاهراه های تجارت دریایی جهان را با چالش هایی مواجه کرده است، فعالین اقتصادی و کارشناسان حوزه تجارت باور دارند توسعه مسیرهای جایگزین، تقویت زیرساخت های لجستیکی و گسترش همکاریهای اقتصادی با کشورهای همسایه، خصوصاً عمان، می تواند قسمتی از آثار منفی این تحولات را بر تجارت خارجی ایران کم کند. افزایش هزینه های حمل و نقل، رشد نرخ بیمه محموله ها، تأخیر در جابه جایی کالاها و نگرانی فعالین اقتصادی از تداوم نااطمینانی در مسیرهای دریایی منطقه، باعث شده توجه ها بالاتر از گذشته به ظرفیتهای سواحل مکران و بنادر شرقی هرمزگان، به ویژه بندر جاسک، معطوف شود.
طی هفته های اخیر، خیلی از شرکت های حمل و نقل، صادرکنندگان و واردکنندگان ایرانی کوشیده اند با بازبینی در مسیرهای تجاری خود و استفاده از ظرفیتهای جدید حمل و نقل دریایی، آثار ناشی از اختلالات بوجود آمده در تجارت منطقه ای را مدیریت کنند. فعالین بخش خصوصی براین باورند که شرایط جدید منطقه ای نشان داده وابستگی به تعداد کمی از مسیرهای تجاری می تواند ریسک های قابل توجهی برای اقتصاد کشور بوجود آورد و به این علت تنوع بخشی به مسیرهای حمل و نقل و تقویت همکاری با شرکای اقتصادی منطقه ای بالاتر از هر زمان دیگری اهمیت یافته است.
توسعه ترانزیت در جاسک و سیریک
در این میان، عمان به علت برخورداری از روابط باثبات سیاسی و اقتصادی با ایران، موقعیت جغرافیایی مناسب و دسترسی به بازارهای مهم منطقه ای و بین المللی، به یکی از مهم ترین شرکای تجاری ایران تبدیل گشته است. طی سالیان اخیر حجم مبادلات اقتصادی میان دو کشور روندی رو به رشد داشته و خیلی از تجار ایرانی عمان را بعنوان دروازه ای برای دسترسی به بازارهای کشورهای عربی، شرق آفریقا و حتی برخی بازارهای جهانی درنظر می گیرند.
کارشناسان اقتصادی باور دارند در حالی که تجارت جهانی بالاتر از هر زمان دیگری تحت تاثیر تحولات ژئوپلیتیکی، منازعات منطقه ای و تغییرات در زنجیره های تأمین قرار گرفته است، گسترش زیرساخت های لجستیکی و تسهیل فرآیندهای تجاری می تواند نقش تعیین کننده ای در حفظ و افزایش سهم ایران از بازارهای منطقه داشته باشد. از همین رو راه اندازی رویه های جدید تجاری در بنادر جنوبی کشور بعنوان قسمتی از راهبرد افزایش تاب آوری اقتصاد دریامحور و کاهش صدمه پذیری تجارت خارجی، راه اندازی رویه های جدید تجاری در بنادر جنوبی کشور بعنوان قسمتی از راهبرد افزایش تاب آوری اقتصاد دریامحور و کاهش صدمه پذیری تجارت خارجی الزامی است مورد توجه قرار گرفته است.
در همین راستا، خمیس جابری نخیلو، رئیس میز تخصصی عمان در اتاق بازرگانی بندرعباس، با اشاره به اقدامات صورت گرفته در سالیان اخیر برای توسعه همکاریهای اقتصادی میان دو کشور، اظهار نمود: «بخش قابل توجهی از زیرساخت های مورد نیاز برای تقویت تجارت ایران و عمان با پیگیری های مستمر بخش خصوصی و همکاری سازمانهای دولتی فراهم گشته است. یکی از مهم ترین موفقیتهای این پیگیری ها، تصویب رویه ترانزیتی در بندر جاسک و بندر سیریک است که سال ها از مطالبات اصلی فعالین اقتصادی به شمار می رفت.»
وی اضافه کرد: «موضوع ایجاد رویه ترانزیتی در این بنادر بارها در جلسات کارشناسی و شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی عنوان شد و عاقبت با همکاری نهادهای ذیربط به نتیجه رسید. اجرای این رویه می تواند زمینه تسهیل جابه جایی کالا، کاهش قسمتی از هزینه های لجستیکی و گسترش مبادلات تجاری در منطقه را فراهم آورد.»
به اعتقاد فعالین اقتصادی، اهمیت ایجاد امکان ترانزیت کالا از مسیر جاسک تنها به افزایش ظرفیتهای بندری محدود نمی گردد. این اقدام می تواند زمینه ایجاد زنجیره های جدید تجارت، توسعه خدمات پشتیبانی حمل و نقل، ایجاد موقعیت های سرمایه گذاری در قسمت لجستیک و افزایش فعالیت شرکت های حمل و نقل دریایی را فراهم آورد. همینطور توسعه فعالیتهای ترانزیتی در این منطقه می تواند به رونق اقتصادی سواحل مکران و افزایش اشتغال در استان هرمزگان هم کمک نماید.
برخی کارشناسان باور دارند بندر جاسک به علت قرار گرفتن خارج از تنگه هرمز و دسترسی مستقیم به دریای عمان، از مزیت های راهبردی ویژه ای برخوردارست. این موقعیت جغرافیایی می تواند در وضعیت بحرانی یا زمان بروز اختلال در تعدادی مسیرهای سنتی تجارت دریایی، نقش برجسته ی در حفظ جریان مبادلات اقتصادی کشور ایفا کند. از همین رو، گسترش زیرساخت های این بندر و تکمیل شبکه های حمل و نقل متصل به آن در سال های آتی می تواند به یکی از محورهای اصلی سیاستهای توسعه دریامحور کشور تبدیل گردد.
جابری نخیلو همینطور با اشاره به تلاشهای صورت گرفته برای حفظ پویایی تجارت ایران و عمان در وضعیت کنونی خاطرنشان کرد: «در ماه های اخیر علاوه بر پیگیری افزایش اقلام مجاز و تعداد سفرهای ملوانی، تبادل نظر های گسترده ای با فعالین بخش خصوصی عمان و شرکت های خدمات دهنده حمل و نقل دریایی انجام شده است تا ارتباط تجاری میان فعالین اقتصادی دو کشور حفظ شود و قسمتی از فشارهای ناشی از شرایط منطقه ای مدیریت گردد.»
وی تاکید کرد که همکاری نزدیک میان بخش خصوصی دو کشور در سالیان اخیر نقش مهمی در افزایش حجم مبادلات تجاری داشته و استمرار این همکاری ها می تواند زمینه ساز توسعه موقعیت های جدید اقتصادی در عرصه های مختلف همچون صادرات کالا، ترانزیت، صنایع دریایی و خدمات لجستیکی باشد.
تنوع بخشی به مسیرهای بازرگانی
همزمان با این تحولات، نقش تجارت دریایی سنتی هم بالاتر از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. لنجداران و دریانوردان جنوب کشور طی دهه های گذشته در سخت ترین شرایط اقتصادی، تحریمی و امنیتی، ارتباط تجاری میان بنادر ایران و کشورهای همسایه را حفظ نموده اند. خیلی از کارشناسان باور دارند تجربه باارزش این فعالین می تواند در کنار گسترش زیرساخت های مدرن بندری و لجستیکی، به افزایش انعطاف پذیری و تاب آوری تجارت دریایی کشور کمک نماید.
در سالیان اخیر، تجارت ملوانی و حمل و نقل سنتی دریایی نقش مهمی در تأمین قسمتی از نیازهای بازار و حفظ ارتباطات اقتصادی میان کشورهای منطقه ایفا کرده است. به همین دلیل، خیلی از فعالین اقتصادی خواهان حمایت بیشتر از این بخش و تسهیل مقررات در رابطه با فعالیت لنجداران هستند تا بتوان از ظرفیتهای موجود برای مدیریت بهتر شرایط فعلی بهره برد.
از سوی دیگر، افزایش هزینه های حمل و نقل و بیمه دریایی بعد از تشدید تنش های منطقه ای، به یکی از دغدغه های اصلی صادرکنندگان و واردکنندگان تبدیل گشته است. برخی گزارش ها از آن حکایت می کند که هزینه بیمه محموله ها در مسیرهای دریایی حساس منطقه بالا رفته و این مساله می تواند بر قیمت تمام شده کالاها تاثیر گذار باشد. در چنین شرایطی، سودجستن از ظرفیتهای جدید ترانزیتی، توسعه همکاری با شرکای منطقه ای و کاهش موانع اداری و گمرکی، همچون راهکارهایی است که می تواند قسمتی از فشارهای وارد شده بر فعالین اقتصادی را کم کند سودجستن از ظرفیتهای جدید ترانزیتی، توسعه همکاری با شرکای منطقه ای و کاهش موانع اداری و گمرکی، همچون راهکارهایی است که می تواند قسمتی از فشارهای وارد شده بر فعالین اقتصادی را کم کند.
کارشناسان اقتصادی باور دارند تحولات اخیر بار دیگر اهمیت توسعه تجارت منطقه ای و تنوع بخشی به مسیرهای بازرگانی را آشکار کرده است. به باور آنان، اقتصاد ایران برای حفظ جایگاه خود در بازارهای منطقه نیازمند تقویت زیرساخت های حمل و نقل، توسعه بنادر راهبردی، افزایش مشارکت بخش خصوصی و گسترش همکاری با کشورهای همسایه است.
در این میان، توسعه همکاریهای اقتصادی با عمان، تقویت نقش بخش خصوصی، گسترش خدمات حمل و نقل دریایی و بهره برداری از ظرفیتهای جدیدی همچون رویه ترانزیتی جاسک، می تواند فصل تازه ای در مناسبات تجاری جنوب ایران رقم بزند؛ فصلی که هدف اصلی آن افزایش تاب آوری تجارت کشور در مقابل بحران ها، کاهش صدمه پذیری زنجیره های تأمین و حفظ جریان پایدار مبادلات اقتصادی در وضعیت پرریسک منطقه ای است. خیلی از فعالین اقتصادی امیدوارند با تداوم این اقدامات و تکمیل پروژه های زیرساختی، جنوب ایران در سال های آتی به یکی از مهم ترین کانون های تجارت و ترانزیت منطقه تبدیل گردد.
منبع: metalsaz.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب