اقتصاد خیابانی زیر ذره بین دستفروشان بازار تهران ساماندهی می شوند
به گزارش لوازم فلزی، تصمیم برای ساماندهی دستفروشان خیابان پانزده خرداد، بار دیگر چالش میان اقتصاد غیررسمی، حقوق صنفی و معیشت هزاران فروشنده خیابانی را به صدر مباحث بازار پایتخت آورده است.
به گزارش لوازم فلزی به نقل از مهر، بازار بزرگ تهران به عنوان مهم ترین مرکز تجارت سنتی کشور، اینروزها بار دیگر با یکی از قدیمی ترین چالش های خود یعنی گسترش فعالیت دستفروشان در معابر عمومی روبرو شده است. موضوعی که بتازگی در نشست مشترک حمیدرضا رستگار، رئیس اتاق اصناف تهران و معاونت خدمات شهری و محیط زیست شهرداری تهران مورد بررسی قرار گرفت و خروجی آن، تصمیم برای ساماندهی فوری بساط گستران در محور خیابان پانزده خرداد، حدفاصل چهارراه گلوبندک تا چهارراه سیروس بود؛ مبحثی که از یک سو با مطالبات کسبه و الزامات مدیریت شهری گره خورده و از طرف دیگر با معیشت هزاران نفر ارتباط مستقیم دارد.
بررسی های میدانی از این محدوده نشان میدهد که دستفروشی در سالیان اخیر به یکی از اجزای ثابت اقتصاد غیررسمی بازار تهران تبدیل گشته است. در دو سوی خیابان پانزده خرداد، ده ها فروشنده با عرضه کالاهایی از پوشاک و لوازم جانبی گرفته تا محصولات مصرفی و خوراکی، سهمی از گردش مالی روزانه بازار را به خود اختصاص داده اند؛ حضوری که باآنکه برای قسمتی از مصرف کنندگان به مفهوم دسترسی به کالاهای ارزان تر است، اما از دید فعالین صنفی تبعات اقتصادی و شهری قابل توجهی به همراه دارد.
بسیاری از صاحبان واحدهای صنفی باور دارند توسعه فعالیت دستفروشان، توازن رقابتی در بازار را بر هم زده است. کسبه ای که هزینه های ثابت شامل اجاره بها، مالیات، بیمه، عوارض و سایر تعهدات قانونی را پرداخت می کنند، می گویند در وضعیت رکود نسبی بازار و کاهش قدرت خرید خانوارها، فعالیت فروشندگان فاقد مجوز در مقابل واحدهای تجاری، قسمتی از مشتریان را بسمت بازار غیررسمی هدایت کرده است.
یکی از فعالین صنفی در بازار بزرگ تهران می گوید: «فروشندگان رسمی با بالارفتن هزینه های کسب وکار مواجهند، اما دستفروشان بدون پرداخت هزینه های مشابه، در همان محدوده فعالیت می نمایند. این مورد عملا شرایط رقابت را برای واحدهای صنفی دشوار کرده است.»
در مقابل، دستفروشان روایت دیگری از حقیقت اقتصادی موجود عرضه می دهند. خیلی از آنها بالارفتن هزینه های زندگی، کاهش موقعیت های شغلی و ناتوانی در تأمین سرمایه لازم جهت راه اندازی کسب وکار رسمی را از عوامل اصلی حضور خود در معابر بازار مطرح می کنند. برای این گروه، دستفروشی نه یک انتخاب، بلکه راهکاری برای حفظ حداقل درآمد خانوار به حساب می آید.
کارشناسان اقتصاد شهری هم باور دارند رشد دستفروشی در کلان شهرها به طور معمول بازتابی از شرایط اقتصاد کلان و بازار کار است. هرچه فشارهای معیشتی افزایش یابد و موقعیت های اشتغال رسمی محدودتر شود، سهم اقتصاد غیررسمی در فعالیتهای شهری هم رشد خواهد نمود. از این منظر، دستفروشی صرفا یک مساله انتظامی یا شهری نیست، بلکه قسمتی از حقیقت اقتصادی جامعه به حساب می آید.
با این حال، دستاوردهای توسعه فعالیتهای غیررسمی در بازار تهران تنها به رقابت اقتصادی محدود نمی گردد. اشغال بخشهایی از پیاده روها و معابر، کاهش دسترسی مشتریان به واحدهای صنفی، افزایش تراکم جمعیت و اختلال در تردد شهروندان همچون مشکلاتی است که فعالین بازار و مدیران شهری بر آن تاکید دارند.
در همین چارچوب، هیأت امنای بازار بزرگ تهران طی ماه های اخیر پیگیری هایی را برای رسیدگی به این وضعیت انجام داده است. به قول مسئولان صنفی، افزایش تعداد بساط گستران و نارضایتی فعالین اقتصادی بازار، زمینه برگزاری جلسات مشترک میان نمایندگان بازار، اتاق اصناف تهران و شهرداری را فراهم نموده است.
بر اساس اعلام اتاق اصناف تهران، در نشست اخیر میان رئیس اتاق اصناف و معاون خدمات شهری و محیط زیست شهرداری تهران، مشکلات واحدهای صنفی ناشی از بساط گستری مورد بررسی قرار گرفت و دو طرف بر لزوم ساماندهی فوری این محدوده تاکید کردند. اقدامی که از دید فعالین بازار می تواند به بهبود شرایط فعالیت کسب وکارهای رسمی و تسهیل تردد شهروندان منجر شود.
با این حال، تجربه سالهای گذشته نشان میدهد موفقیت طرح های ساماندهی زمانی پایدار خواهد بود که همزمان با رفع موانع شهری، راهکارهایی برای مدیریت معیشت دستفروشان هم درنظر گرفته شودموفقیت طرح های ساماندهی زمانی پایدار خواهد بود که همزمان با رفع موانع شهری، راهکارهایی برای مدیریت معیشت دستفروشان هم درنظر گرفته شود. ایجاد بازارچه های موقت، اختصاص فضاهای مشخص برای فروش کالا و طراحی سازوکارهای حمایتی همچون پیشنهادهایی است که از جانب کارشناسان برای کاهش تعارض میان بخش رسمی و غیررسمی اقتصاد شهری مطرح می شود.
اکنون فعالین اقتصادی بازار تهران منتظرند تا تصمیمات اتخاذ شده وارد مرحله اجرا شود. نتیجه این طرح نه فقط بر وضعیت تردد و نظم شهری در یکی از پرترددترین محورهای تجاری پایتخت تاثیر خواهد گذاشت، بلکه می تواند به الگویی برای نحوه مواجهه مدیریت شهری با یکی از مهم ترین مصادیق اقتصاد غیررسمی در کشور تبدیل شود؛ اقتصادی که در عین ایجاد موقعیت های معیشتی، همواره محل مناقشه میان ضرورتهای اجتماعی و الزامات کسب وکار رسمی بوده است.
به گزارش لوازم فلزی به نقل از مهر، آن چه امروز در بازار بزرگ تهران جریان دارد، صرفا یک مساله مربوط به سد معبر یا نظم شهری نیست؛ بلکه بازتابی از شرایط اقتصاد و بازار کار کشور است. کارشناسان باور دارند موفقیت هرگونه طرح ساماندهی زمانی تضمین خواهد شد که در کنار تأمین حقوق کسبه و تسهیل تردد شهروندان، برای اشتغال و درآمد دستفروشان هم راهکاری پایدار تعریف شود. در غیر این صورت، جابه جایی مقطعی بساط ها نمی تواند به حل ریشه ای یکی از قدیمی ترین چالش های اقتصاد غیررسمی پایتخت منجر شود.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب