چرا کشورهای خلیج فارس میلیاردها دلار در آفریقا سرمایه گذاری می کنند؟
لوازم فلزی: کشورهای ثروتمند خلیج فارس میلیاردها دلار در کشورهای آفریقایی سرمایه گذاری می کنند. سوال اما این جاست. هدف این سرمایه گذاری ها چیست و چه سودی برای کشورهای آفریقایی دارد؟
به گزارش لوازم فلزی به نقل از خبر آنلاین، دویچه وله نوشت: شرکت توزیع نفت ادنوک که یک خرده فروش نفت در ابوظبی است، پمپ بنزین ها و تجارت سوخت در آفریقای جنوبی را تصاحب خواهد نمود. قیمت این معامله حدود ۱ میلیارد دلار (۸۷۰ میلیون یورو) تخمین زده می شود. ابوظبی با این خرید، جایگاهی در بازار سوخت قاره آفریقا برای خود تضمین کرده است.
این معامله میلیارد دلاری تنها نمونه ای از یک روند بزرگتر است. کشورهای حوزه خلیج فارس سال هاست که حضور اقتصادی خویش را در آفریقا می افزایند.
طبق گزارش اندیشکده چاتهام هاوس مستقر در بریتانیا، کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس یا GCC در دهه گذشته بالاتر از ۱۰۰ میلیارد دلار در آفریقا سرمایه گزاری نموده اند. حدود ۵۹ میلیارد دلار از این مبلغ از امارات متحده عربی و ۲۶ میلیارد دلار دیگر از عربستان سعودی بوده است.
استفان رول، عضو ارشد بخش آفریقا و خاورمیانه در موسسه آلمانی امور بین الملل و امنیت، اظهار داشت: «برای کشورهای حوزه خلیج فارس، آفریقا منطقه ای دورافتاده نیست - درست در همسایگی آنهاست.» در شرق آفریقا، مسیرهای تجاری مرکزی وجود دارد و این دو منطقه دهه هاست که روابط اجتماعی و اقتصادی دارند. او به دویچه وله اظهار داشت: «هیچ کس نباید از افزایش مشارکت کشورهای حوزه خلیج فارس در آفریقا تعجب کند.»
اقتصادهای خلیج فارس درحال تنوع بخشی
مادالنا پروکوپیو، یکی از اعضای ارشد سیاستگذاری در برنامه آفریقا در شورای روابط خارجی اروپا، توضیح داد: «یکی از بزرگترین دلایلی که آنها آغاز به نگاه متفاوت به آفریقا، بخصوص در طول ۱۰ سال قبل یا بیشتر کرده اند، احتیاج به تنوع بخشی و دوری از هیدروکربن ها و همینطور تقویت طرح اقتصادی خود بوده است.» «اما آنها همینطور آغاز به دیدن بقیه آفریقا به عنوان یک بازار بالقوه باورنکردنی کرده اند، جایی که اساساً می توانند در قسمتهایی که به آنها وارد نشده اند، درآمد کسب کنند.»
طبق تحلیل های بعضی از مؤسسات، همچون موسسه بروکینگز، چتم هاوس و گروه بانک توسعه آفریقا، سرمایه گذاری از خارج از خلیج فارس بر انرژی، بنادر، لجستیک، کشاورزی و مواد اولیه حیاتی متمرکز است. این سرمایه گذاری ها منطقی هستند برای اینکه مسیرهای تجاری را ایمن می کنند، امنیت غذایی را تقویت می کنند و دسترسی به مواد اولیه مانند مس، کبالت و لیتیوم را که برای توسعه وسایل نقلیه الکتریکی و هوش مصنوعی مورد نیاز هستند، تضمین می کنند.
با این حال، کشورهای درگیر استراتژی های متفاوتی را دنبال می کنند. پروکوپیو تصریح کرد که عربستان سعودی و امارات متحده عربی عمدتا در انرژی های تجدیدپذیر و فرآوری و توزیع فرآورده های نفتی سرمایه گذاری می کنند. وی گفت قطر که تابحال نقش کمتری در آفریقا داشته است، بیشتر بر همکاریهای اقتصادی منتخب متمرکز است.
چرا عربستان سعودی درحال ترسیم مجدد اتحادهای جهانی خود است
کارشناسان، امارات متحده عربی را کشوری می دانند که بیشترین مشارکت را دارد. رول اشاره کرد: "شما باید سیاستهای آنها را به عنوان یک بسته کامل ببینید." وی گفت که بنادر، لجستیک و منافع اقتصادی را نمی توان از سیاست خارجی و اهداف امنیتی آنها جدا کرد.
داشتن کنترل بر بنادر راهبردی نه فقط به امارات متحده عربی مزیت اقتصادی می دهد، بلکه به آنها اجازه می دهد تا نفوذ سیاسی بر مسیرهای مهم تجارت جهانی داشته باشند. پروکوپیو تأیید کرد که تعامل اقتصادی امارات متحده عربی با کشورهای آفریقایی به سبب سیاست خارجی و منافع امنیتی آن، بیشتر از سایر کشورهای خلیج فارس است.
رول افزود که عربستان سعودی بسیار گزینشی تر عمل می کند و بر بخش های خاصی، بخصوص انرژی، تمرکز دارد. وی گفت سعودی ها همینطور نقش برجسته ی در تامین مالی توسعه ایفا کردند - چه به شکل دوجانبه و چه بوسیله موسسات چندجانبه مانند بانک توسعه اسلامی. و فکر نمی کرد که سعودی ها در حوزه سرمایه گذاری مشتاق رقابت با امارات باشند.
پروکوپیو معتقد بود که اختلافات در استراتژی های سرمایه گذاری را میتوان با برخی تفاوت های اساسی در اقتصاد این دو کشور توضیح داد.
او اظهار داشت: «مدل توسعه امارات متحده عربی در خارج از کشور مستقر بوده است برای اینکه این کشور بسیار کوچک است. بدین سبب برای رشد احتیاج به تجارت با سایر نقاط جهان دارد. و اگر می خواهد از نفت و گاز فاصله بگیرد، باید روابط تجاری زیادی در خارج از کشور برقرار کند، روابطی خیلی بیشتر از عربستان سعودی.»
او گفت عربستان سعودی، کشوری بسیار بزرگتر، باید اهداف تجارت خارجی را با برنامه های خود برای تحول اقتصادی هماهنگ تر کند. پروکوپیو استدلال کرد که ردپای تجاری امارات متحده عربی همینطور «بُعد سیاسی قوی ای دارد... با سرمایه گذاری هایی که با هدف اعمال قدرت و به چالش کشیدن جایگاه منطقه ای عربستان سعودی انجام می شود».
برای خیلی از کشورهای آفریقایی، علاقه از خارج از خلیج فارس در زمان مناسبی صورت می گیرد. طبق برآوردهای بانک توسعه آفریقا، نیازهای مالی این قاره حتی با کاهش بودجه توسعه غربی و کاهش میزان وام های عرضه شده توسط چین، درحال افزایش است. سرمایه گذاری مستقیم از طرف کشورهای خلیج فارس می تواند به پر کردن شکاف ها در تامین مالی مواردی مانند زیرساخت ها، انرژی و لجستیک کمک نماید.
پروکوپیو همینطور مزیت دیگری را مشاهده کرد. او گفت، بر خلاف چین، کشورهای خلیج فارس سرمایه گذاری را به وام ترجیح می دهند. بدین سبب در مقایسه، تامین مالی بوسیله خلیج فارس اغلب آسان تر در دسترس بود و با شرایط سیاسی زیادی همراه نبود. و کشورهای آفریقایی فقط به یک کشور دیگر وابسته نبودند؛ آنها همچنان فرصت گسترش اتحادهای بین المللی خویش را داشتند.
آفریقا بیش از اندازه وابسته؟
تعامل مالی کشورهای خلیج فارس در آفریقا بدون جنجال نیست. چتم هاوس هشدار داده است که سرمایه گذاری ها بر بنادر، زنجیره های تامین و مواد اولیه متمرکز شده اند که عمدتا در خدمت منافع راهبردی کشورهای تامین کننده مالی است. مؤسسه بروکینگز هشدار داده است که بعضی از این سرمایه گذاری ها نقش کشورهای آفریقایی را فقط به تامین کنندگان مواد اولیه کاهش داده اند. به قول UT، آن چه مفیدتر خواهد بود، کمک به تولید و صنعت است.
رول همینطور این را یک چالش می دانست. خود سرمایه گذاری ها مشکل ساز نبودند؛ بلکه وابستگی های جدیدی بودند که بوسیله زیرساخت های راهبردی یا صادرات مواد اولیه فرآوری نشده ایجاد کردند. او استدلال کرد که منافع اقتصادی و سیاست ژئوپلیتیک لزوماً از هم جدا نیستند.
۲۲۳۲۲۳
منبع: لوازم فلزی
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب