قاتلان خاموش هوای پاک خودرو های فرسوده بازهم جولان می دهند
لوازم فلزی: باوجود ادامه اسقاط خودرو های فرسوده حدود 14 میلیون وسیله بازهم فرسوده اند؛ ناوگانی که با مصرف سالانه 20 میلیارد لیتر بنزین و انتشار آلاینده های سنگین، نفس کلان شهرها را به شماره انداخته است.
به گزارش لوازم فلزی به نقل از مهر، آلودگی هوا در کلان شهر های ایران بازهم یکی از مهم ترین چالش های محیط زیست کشور است؛ بحرانی که بخش قابل توجهی از آن به فرسودگی ناوگان حمل و نقل، مصرف بالای سوخت و انتشار آلاینده ها از وسایل نقلیه قدیمی بازمی گردد. جدیدترین آمارهای اعلام شده از جانب مسؤلان نشان میدهد باآنکه در سه سال گذشته روند اسقاط خودرو های فرسوده شتاب گرفته، اما میلیونها وسیله نقلیه بازهم در انتظار خروج از چرخه تردد هستند.
بر اساس اظهارات مسؤلان محیط زیست، حدود ۸۰ درصد آلودگی هوای پایتخت از منابع متحرک و ۲۰ درصد از منابع ثابت ناشی می شود. نکته قابل توجه این که نزدیک به ۵۰ درصد آلودگی هوای تهران به فرسودگی ناوگان حمل و نقل ارتباط دارد؛ ناوگانی که خودرو های سواری، تاکسی ها، اتوبوس ها، کامیون ها و موتورسیکلت ها را شامل می شود.
بر اساس همین آمار، موتورسیکلت ها حدود ۲۱ درصد از آلودگی هوای تهران را تولید می کنند که حدودا تمام این سهم به موتورسیکلت های فرسوده مربوط است. همین طور ناوگان دیزلی با وجود سهم حدود پنج درصدی در آلودگی پایتخت، از فرسودگی بسیار بالایی برخوردارست. در بخش خودرو های سواری و تاکسی ها نیز از سهم ۵۶ درصدی در آلودگی، حدود ۲۱ واحد درصد به فرسودگی مربوط می شود.
۱۴ میلیون وسیله فرسوده و ۲۰ میلیارد لیتر مصرف بنزین
ابعاد بحران فرسودگی تنها به آلودگی هوا محدود نیست. بررسی ها نشان میدهد حدود ۱۴ میلیون خودروی سواری و موتورسیکلت فرسوده سالانه ۲۰.۳ میلیارد لیتر بنزین مصرف می کنند. برآوردها حکایت کننده از آن است که نوسازی پنج میلیون دستگاه از این ناوگان می تواند ۳.۳ میلیارد لیتر از مصرف سوخت را کم کند.
همچنین رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست اعلام نموده است خودرو های فرسوده حدود ۹ برابر خودرو های نو آلایندگی تولید می کنند و حدودا دو برابر آنها سوخت مصرف می کنند؛ موضوعی که اهمیت خروج وسایل نقلیه قدیمی را در مدیریت هم زمان آلودگی هوا و کمبود انرژی نشان میدهد.
تهران در صدر فرسودگی ناوگان؛ اهواز و مشهد در وضعیت نامطلوب آلودگی
در این بین بررسی وضعیت هفت کلان شهر کشور نشان میدهد تهران با اختصاص ۲۰ درصد از کل فرسودگی ناوگان کشور، بیشترین سهم را در بین شهر های بررسی شده دارد. بعد از پایتخت، اصفهان با ۸.۴ درصد، مشهد با ۷.۸ درصد، شیراز با ۶.۳ درصد، تبریز با ۵.۸ درصد و اهواز با ۳.۶ درصد در رتبه های بعدی قرار گرفته اند.
از نظر میانگین غلظت آلاینده های هوا نیز اهواز با شاخص ۵۳.۱۱ و مشهد با ۴۹.۳۱ در وضعیت نامطلوب تری قرار دارند؛ آماری که نشان میدهد بحران فرسودگی ناوگان و آلودگی هوا در کلان شهرها ابعاد متفاوتی دارد و نمی توان تمام آلودگی هر شهر را صرفا به خودرو های فرسوده نسبت داد.
قاسم فدوی، مدیرکل استاندارد استان تهران، در این خصوص به خبرنگار مهر اظهار داشت: نمونه برداری از بنزین بصورت فصلی و مطابق دستور ستاد سازمان انجام و نتایج جهت بررسی به این نهاد ارسال می شود.
او با اعلان اینکه تولید و توزیع سوخت بصورت ملی به انجام می رسد، تاکید کرد که کیفیت بنزین تنها عامل آلودگی هوای تهران نیست و تردد خودرو ها و موتورسیکلت های فرسوده و میزان مصرف سوخت نیز در این مساله نقش دارند؛ بطوریکه برقی سازی ناوگان حمل و نقل و خروج خودرو های فرسوده از چرخه تردد می تواند به کاهش آلودگی هوا کمک نماید.
اسقاط ۷۰۰ هزار وسیله نقلیه در سه سال
طبق آمار اعلام شده از جانب مسؤلان به خبرنگار مهر، از سال ۱۳۸۵ تابحال حدود ۲ میلیون و ۶۷۰ هزار دستگاه وسیله نقلیه در کشور اسقاط شده که بیشتر از ۶۸۰ تا ۷۰۰ هزار دستگاه آن به حدود سه سال گذشته مربوط است. بر این اساس در سال ۱۴۰۳ حدود ۳۴۹ هزار دستگاه و در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۰۴ هزار و ۴۹۹ دستگاه وسیله نقلیه فرسوده از چرخه خارج شده اند.
در حال حاضر حدود ۱.۹ میلیون خودروی سواری، نزدیک به ۱۱ میلیون موتورسیکلت و بیشتر از ۱۱۴ هزار دستگاه ناوگان سنگین در سن فرسودگی قرار دارند. این ارقام نشان میدهد با وجود افزایش عملکرد اسقاط، حجم ناوگان نیازمند نوسازی بازهم بسیار بالاست.
از سوی دیگر، طی ۳۹ ماه عملکرد برنامه اسقاط، بیشتر از دو میلیارد لیتر بنزین صرفه جویی شده است. همین طور حدود ۴۴۰ هزار تن مواد اولیه شامل فلزات و مواد بازیافتی از فرایند اسقاط به چرخه تولید بازگشته است.
شتاب اسقاط بعد از اصلاح آئین نامه
در سال ۱۴۰۵، اصلاح آئین نامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو یکی از مهم ترین تحولات این حوزه بود. با بازگشت نسبت اسقاط یک خودرو به ازای هر چهار خودروی تولیدی، روند خروج خودرو های فرسوده شتاب گرفت.
طبق اعلام مدیر ستاد نوسازی ناوگان، در شهریور سال جاری ۲۸ هزار دستگاه خودرو اسقاط شد؛ رقمی که بالاترین عملکرد ماهانه در ۲۰ ماه گذشته شمرده می شود. همین طور تا ۲۲ مهر، حدود ۸۵ هزار دستگاه از آغاز سال از چرخه خارج شده بود. هدف گذاری سالانه اسقاط در سالجاری ۲۵۰ هزار دستگاه و تکلیف برنامه هفتم توسعه سالانه ۵۰۰ هزار دستگاه است.
ظرفیت اسقاط وجود دارد؛ مشکل تأمین منابع است
با وجود فعالیت حدود ۲۲۰ مرکز اسقاط در کشور و ظرفیت بالقوه خروج سالانه ۷۰۰ هزار دستگاه، تأمین منابع مالی و فراهم کردن امکان خرید خودروی جایگزین بازهم از موانع اصلی شمرده می شود.
کارشناسان و مسؤلان این حوزه اعتقاد دارند اسقاط خودرو های فرسوده زمانی می تواند به کاهش محسوس آلودگی هوا منجر شود که با نوسازی واقعی ناوگان، توسعه خودرو های کم مصرف و برقی، تأمین تسهیلات مناسب و نظارت بر اجرای قوانین همراه باشداسقاط خودرو های فرسوده زمانی می تواند به کاهش محسوس آلودگی هوا منجر شود که با نوسازی واقعی ناوگان، توسعه خودرو های کم مصرف و برقی، تأمین تسهیلات مناسب و نظارت بر اجرای قوانین همراه باشد.
از سوی دیگر، باید دید افزایش نرخ اسقاط که می تواند به عنوان مشوقی برای مالکان خودرو های فرسوده عمل کند، تا چه اندازه در تسریع روند خروج این خودرو ها از چرخه تردد و فعالیت مؤثر خواهد بود.
باید تأکید شود که آمارها نشان میدهد مساله خودرو های فرسوده دیگر صرفا یک موضوع صنعتی یا اقتصادی نیست؛ بلکه مستقیماً با سلامت شهروندان، امنیت انرژی و کیفیت هوای شهر های کشور ارتباط دارد. تا آن زمان که خروج وسایل نقلیه آلاینده از چرخه تردد با سرعتی متناسب با حجم ناوگان فرسوده انجام نشود، دستیافتن به هوای پاک در کلان شهرها بازهم با چالش جدی مواجه خواهد بود.
به طور خلاصه، نکته قابل توجه اینکه نزدیک به ۵۰ درصد آلودگی هوای تهران به فرسودگی ناوگان حمل و نقل ارتباط دارد؛ ناوگانی که خودروهای سواری، تاکسی ها، اتوبوس ها، کامیون ها و موتورسیکلت ها را شامل می شود. پس از پایتخت، اصفهان با ۸.۴ درصد، مشهد با ۷.۸ درصد، شیراز با ۶.۳ درصد، تبریز با ۵.۸ درصد و اهواز با ۳.۶ درصد در رتبه های بعدی قرار گرفته اند. کارشناسان و مسئولان این حوزه اعتقاد دارند اسقاط خودروهای فرسوده زمانی می تواند به کاهش محسوس آلودگی هوا منجر شود که با نوسازی حقیقی ناوگان، توسعه خودروهای کم مصرف و برقی، تأمین تسهیلات مناسب و نظارت بر اجرای قوانین همراه باشداسقاط خودروهای فرسوده زمانی می تواند به کاهش محسوس آلودگی هوا منجر شود که با نوسازی حقیقی ناوگان، توسعه خودروهای کم مصرف و برقی، تأمین تسهیلات مناسب و نظارت بر اجرای قوانین همراه باشد.
منبع: metalsaz.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب